(2026 week 5)
Hebben mensen een binnenkant? Een mooie buitenkant, een lelijke binnenkant, kan dat? Kun je je ziel binnenstebuiten keren? Zijn mensen als een jas? Zijn er mensen die grijs zijn van binnen maar heel kleurrijk van buiten? In de Duitse Romantiek hebben we die schöne Seele – Goethe en Schiller zijn er mee in de weer geweest. Het sluit natuurlijk aan bij contemplatie en mystiek – schoonheid, ‘binnen in mij was je, ik was buiten’ zingen we soms in de Dominicuskerk, naar Augustinus.
Een heel mooi stuk in het museum is de gestichtsjas die van binnen helemaal volgeborduurd is met dieren- en plantenmotieven. –> Hieronder staat daar een fragment van afgebeeld. Heel kleurrijk inderdaad, en bijzonder omdat alle andere uniformen van binnen alleen maar een voering hebben.
Maar zou iedereen met zijn of haar ziel binnenstebuiten lopen, dan zou er een bonte kermis ontstaan waarin niemand meer zou opvallen en waarin het bovendien nog bijzonder druk en lawaaierig zou zijn. Ik moest denken aan internationale boekwinkels waarin je op een van de etages de lichtbeige ruggen van klassieke Frans romans in de uniforme Gallimard-uitgaven naast elkaar kunt zien staan. Een etage hogerop zie je dan een hele rij bonte Amerikaanse liefdesromans in glimmende kleuren, zo fel dat ze bijna van de kaft afspatten. En ook bij al die kleurrijke glimmende ruggen kun je vanaf de buitenkant niet zien welk boek echt de moeite waard is om open te slaan.
In mijn beste momenten is het alsof het licht van Vincent van Gogh door mij heen straalt en dan vind ik het altijd moeilijk mensen lelijk, grijs of saai te vinden. Vincent van Gogh vond zichzelf lelijk, net zoals sommige mensen om hem heen hem lelijk vonden, maar met zijn penseel wist hij zijn mooie, kleurrijke gezicht op te delven. ‘Delf mijn gezicht op’, dat zingen we ook weleens in de Dominicuskerk – ‘delf mijn gezicht op, maak mij mooi’. –>
Afbeelding: ©Collectie Museum van de Geest